Κληρονομικές συμβάσεις: Το νέο εργαλείο για την οργάνωση της περιουσίας σας

Με τη μεγάλη μεταρρύθμιση του Κληρονομικού Δικαίου που τέθηκε σε ισχύ στις 16 Σεπτεμβρίου 2026, εισάγεται για πρώτη φορά στην Ελλάδα ο θεσμός των κληρονομικών συμβάσεων. Μέχρι σήμερα, οποιαδήποτε συμφωνία για μελλοντική κληρονομία όσο ο κληρονομούμενος ήταν εν ζωή απαγορευόταν αυστηρά. Πλέον, ο νόμος επιτρέπει τη σύνταξη μιας επίσημης συμβολαιογραφικής συμφωνίας ανάμεσα στον ιδιοκτήτη της περιουσίας και στους μέλλοντες κληρονόμους ή τρίτους, καθορίζοντας με απόλυτη σαφήνεια και ασφάλεια το πώς θα διανεμηθεί η περιουσία μετά τον θάνατό του.

Η καινοτομία αυτή λύνει σημαντικά πρακτικά προβλήματα και προσφέρει ουσιαστική ηρεμία στις οικογένειες. Για παράδειγμα, επιτρέπει την ομαλή διαδοχή σε μια οικογενειακή επιχείρηση, ώστε να την αναλάβει το παιδί που εργάζεται σε αυτήν, ενώ τα υπόλοιπα τέκνα λαμβάνουν άλλα περιουσιακά στοιχεία ή χρηματική αποζημίωση. Παράλληλα, παρέχει τη δυνατότητα σε έναν ηλικιωμένο να συμφωνήσει τη μεταβίβαση ενός ακινήτου σε ένα πρόσωπο που αναλαμβάνει δεσμευτικά τη φροντίδα και την περίθαλψή του όσο εκείνος βρίσκεται εν ζωή.

Επειδή η κληρονομική σύμβαση υπογράφεται από όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη ενώπιον συμβολαιογράφου, δεν μπορεί να αμφισβητηθεί ή να ανακληθεί μονομερώς όπως μια απλή διαθήκη, εξαλείφοντας τις μελλοντικές δικαστικές διαμάχες. Το μοντέλο αυτό εφαρμόζεται με μεγάλη επιτυχία σε χώρες όπως η Γερμανία, η Ελβετία και το Βέλγιο, μετατρέποντας την κληρονομία σε εργαλείο προληπτικού σχεδιασμού.

Σημειώνεται ότι οι κληρονομικές συμβάσεις αφορούν αποκλειστικά τον περιουσιακό σχεδιασμό για το μέλλον και ισχύουν για τις νέες υποθέσεις από τις 16 Σεπτεμβρίου 2026.